Al onze Birmanen worden voor ieder nest getest op HCM. Hiermee willen we het risico op HCM bij onze kittens zoveel mogelijk beperken en onze bijdrage leveren aan een zoveel mogelijk HCM-vrij Birmanenbestand.

Hoewel een echo geen 100% garantie is dat kittens HCM-vrij zullen zijn, zijn wij van mening dat alles wat je kunt doen om deze afschuwelijke ziekte zoveel mogelijk in te perken, ook moet doen.

Wat is HCM?
 

HCM is een hartafwijking die bij alle zoogdieren (waaronder de mens) en dus ook alle kattenrassen en de gewone huiskat kan voorkomen. De Birmaan is hierop zeker geen uitzondering.

HCM is de afkorting voor hypertrofische cardiomyopathie en betekent letterlijk ziekte van de hartspier. HCM is meestal een aangeboren aandoening. 

De werking van een gezond hart

Het hart is een pomp die de bloedcirculatie in het lichaam verzorgt. Net als bij mensen heeft het hart van een kat vier compartimenten: de rechter boezem, de rechter kamer, de linker boezem en de linker kamer. Vanuit diverse grote aderen komt het bloed in de rechter boezem en stuwt dit naar de rechter kamer. Door het samentrekken van de rechter kamer wordt het bloed naar de longslagader gepompt. Hierbij wordt het bloed door de longen van zuurstof voorzien, vervolgt zijn weg naar de linker boezem en vandaar naar de linker kamer waar het door samentrekking in de grote lichaamslagader of aorta wordt gepompt. Vanaf hier stroomt het bloed door de verschillende organen om zich via de holle aders weer te verzamelen in de rechter boezem. De hartkleppen zorgen er voor dat het bloed maar één kant uit kan en verhinderen dat het terugstroomt.

Wat richt HCM in het kattenlijf aan?

Bij HCM nemen de spieren van de linkerkamer van het hart in dikte toe. Dit veroorzaakt een toenemende verstijving van de linkerkamer waardoor het hart zich niet goed kan vullen met bloed. De ruimte in de linkerkamer wordt ook steeds kleiner, waardoor minder bloed rondgepompt wordt en de ruimte in de linkerboezem vergroot. Dit zorgt voor een grotere kans op bloedstolsel in die verwijde linkerboezem die in de aorta terecht kunnen komen en zo in de slagaders van de achterpoten. HCM brengt daarom een sterk vergrote kans trombose in de slagaders van de achterpoten met zich mee. Wanneer dit optreedt, zie je dat de kat koude achterpoten of een plotselinge achterhandverlamming heeft.

Daarnaast stijgt ook de druk in de linkerboezem, wat een verhoogde druk in de bloedvaten met zich meebrengt. Dit leidt weer tot vochtophoping in de longen. Tenslotte wordt bij HCM een goede beweging van de hartkleppen belemmerd, waardoor de hartfunctie alleen maar verder achteruit gaat.

HCM leidt uiteindelijk tot hartfalen. In het algemeen wordt HCM aangetroffen bij katten jonger dan 5 jaar (maar het kan ook op latere leeftijd voorkomen). Meestal treedt de aandoening pas na 2-3 jaar op en wordt dan in het verloop van de tijd steeds ernstiger. Een enkele keer ook als de kat nog veel jonger is. Een kat met HCM heeft vaak echter geen klachten. Het eerste symptoom kan een plotselinge dood zijn door een hartstilstand.

Welke symptomen vertoont de kat?

Katten met symptomen van HCM zijn suf, ernstig benauwd of ademen snel. Ze kunnen daarbij zelfs door de mond ademen. Soms vallen ze plotseling flauw of gaan acuut dood door hartstilstand. Vaak hebben ze ondertemperatuur en weinig of geen eetlust. De hartfrequentie is vaak hoog. Als de dierenarts naar het hart van de kat luistert, zal hij duidelijk een hartruis horen. Maar: niet elke hartruis betekent HCM!  

Hoe is HCM op te sporen?

De enige betrouwbare methode om HCM op te sporen is het maken van een echocardiogram, of bij overlijden een autopsie. Met de echo meet  de radioloog de dikte van de hartwand en stelt de definitieve diagnose. Alleen op basis van luisteren naar het hart kan HCM niet vastgesteld worden!

Genezing?

Voor HCM bestaat geen genezing. Wél kunnen katten met medicatie en een aangepaste levensstijl soms nog wel 6 jaar in leven gehouden worden! De behandeling bestaat meestal uit symptoombestrijding. De kat kan vochtafdrijvers, middelen die de hartwerking verbeteren en eventueel medicijnen die de kans op trombose verminderen van de dierenarts voorgeschreven krijgen. Stress moet vermeden worden en de kat moet binnen worden gehouden. Daarnaast moet je als katteneigenaar eventueel overgewicht van je huisdier voorkomen, omdat het hart het dan alleen maar moeilijker krijgt. Daarnaast kan de kat aangepaste voeding voorgeschreven krijgen.

Erfelijkheid

Zoals eerder gesteld, is HCM bijna altijd erfelijk. Het is een autosomaal dominant verervende ziekte. Autosomaal houdt in dat het niet uitmaakt of het van de moeder of de vader komt. Dominant betekent dat als één ouder deze afwijking heeft, statistisch gezien 50% van de kittens deze afwijking ook zal hebben.

Anders gezegd: heeft één van de ouders HCM, dan zal gemiddeld de helft van de kittens HCM hebben en de andere helft niet. Hebben beide ouders HCM, dan zal gemiddeld 25 % van de kittens vrij van HCM zijn (van beide ouders niet), 50 % zal heterozygoot (van één van de ouders wel en van de ander niet) HCM dragen en 25 % homozygoot HCM (van beide ouders wel). De laatste 25 % zal meestal op jonge leeftijd al overlijden of dood worden geboren.

Niet alle katten met HCM hebben dezelfde verschijnselen. Er is een grote variatie in de manier waarop HCM zich ontwikkelt. Er zijn ook katten die HCM vererven en zelf helemaal nog geen verschijnselen vertonen. De leeftijd waarop bij katten HCM wordt vastgesteld zegt niets over de leeftijd waarop dit mogelijk bij het nageslacht zou kunnen voorkomen.

Testen: geen 100% garantie, wel zoveel mogelijk beperking risico

Om die reden is er dan ook geen 100% garantie dat een kat die met een echo negatief getest is op HCM, dit inderdaad niet heeft of niet vererft. De test is een momentopname, maar wel de enige controlemogelijkheid zolang dit nog niet via DNA achterhaald kan worden zoals dat bij PKD het geval is. Binnen de huidige mogelijkheden wordt daarmee het risico op fokken met een HCM-positieve kat voor zover als mogelijk beperkt, omdat die katten die via de echo positief testen uit de fok gehaald kunnen worden. Daarom vinden wij het heel erg belangrijk om onze Birmanen voor ieder nest (en ook op latere leeftijd nog) te laten scannen op HCM.